Spis treści
Po żniwach ściernisko aż prosi się o wywózkę gnojowicy: zbiornik pełny, pole puste, jest czas. Zabieg ma sens agronomiczny, ale tylko wtedy, gdy trzymasz się terminów programu azotanowego i ograniczasz straty azotu, który w upale ulatnia się z powierzchni gleby zaskakująco szybko. Poniżej przedstawiamy praktyczny przegląd: kiedy wolno , jaką dawką i jaką techniką.
Czy można stosować gnojowicę na ściernisko latem?
Tak, lato i wczesna jesień mieszczą się w dozwolonym oknie, bo graniczny termin dla gnojowicy na gruntach ornych przypada zwykle na 20 października (w części gmin 15 lub 25 października). Obowiązują przy tym stałe zakazy: nie stosuje się nawozów na glebie zamarzniętej, zalanej, nasyconej woda ani pod śniegiem, a także na stokach powyżej 10 procent nachylenia pozbawionych okrywy roślinnej. Pełne zestawienie terminów i stawek kar znajdziesz w przewodniku po dyrektywie azotanowej.
Po co wywozić gnojowicę na ścierniska?
Gnojowica działa szybko i dostarcza azot, fosfor oraz potas razem z materią organiczną. Rozlana na ściernisko zasila resztki pożniwne i przyspiesza ich rozkład, a przede wszystkim daje start międzyplonowi. Poplon zasiany po zbiorze wychwytuje azot z gnojowicy i wiąże go w biomasie, zamiast pozwolić mu przeniknąć do wód gruntowych. Przy okazji zyskuje struktura gleby i jej życie biologiczne, bo świeża materia organiczna to pokarm dla mikroorganizmów.
Ile azotu tracisz i jak to ograniczyć?
Największy wróg letniej aplikacji to ulatnianie się amoniaku. Gnojowica rozlana szeroko po ściernisku w gorące, wietrzne popołudnie potrafi oddać do powietrza sporą część azotu amonowego w ciągu kilku godzin. Niektóre decyzje zmieniają ten bilans:
- aplikuj przy chłodniejszej, bezwietrznej pogodzie, najlepiej przed spodziewanym deszczem,
- skróć drogę azotu do gleby, aplikując gnojowicę nisko przy powierzchni lub wprowadzając ją pod ziemię,
- przy podaniu rozbryzgowym wymieszaj gnojowicę z glebą możliwie szybko po zabiegu.
Im mniej azotu ucieknie w pierwszych godzinach, tym więcej zostaje dla międzyplonu i kolejnej uprawy.
Węże wleczone, płozy czy wtrysk doglebowy – co wybrać na ściernisko?
Sposób podania decyduje o stratach i równomierności dawki. Rozbryzg z deflektora jest najprostszy, lecz traci najwięcej azotu i roztacza mocniejszą woń. Węże wleczone aplikują gnojowicę pasami tuż przy glebie, co ogranicza ulatnianie i znosi kłopot z wiatrem. Aplikatory płozowe rozgarniają resztki pożniwne i “kładą” nawóz na glebę, a wtrysk doglebowy wprowadza go pod powierzchnię, z najmniejszą stratą i odorem.
W naszej ofercie spotkasz rozwiązania producentów takich jak Vogelsang (rozdzielacze ExaCut, systemy SwingMax), BOMECH czy KUHN. Wybór zależy od szerokości roboczej, rodzaju gleby oraz tego, czy zależy Ci głównie na wydajności, czy na maksymalnym zatrzymaniu azotu. Więcej o samych systemach znajdziesz na stronie poświęconej technologii rozlewania.
Jaka dawka gnojowicy na ściernisko?
Dawkę wyznacza bilans azotu, nie pojemność beczki. Roczny limit z nawozów naturalnych to 170 kg N na hektar, a przy uprawach zakładanych jesienią po późnych przedplonach jesienna dawka azotu nie może przekroczyć 30 kg N na hektar. Zanim ustalisz ilość, sprawdź zawartość azotu w swojej gnojowicy, bo różni się ona między gospodarstwami i zależy od gatunku zwierząt oraz stopnia rozcieńczenia. Plan nawożenia azotem i ewidencja zabiegu porządkują to od strony formalnej i chronią przed przenawożeniem.
Jak dobrać wóz asenizacyjny do letniej aplikacji?
Lato bywa suche, ale ściernisko po burzy potrafi być grząskie, dlatego liczy się układ jezdny i nacisk na glebę. Zbyt ciężki, źle dobrany wóz ugniata rolę akurat tam, gdzie chcesz poprawić jej żyzność. Pojemność dobierasz do areału i odległości od zbiornika, a układ osi oraz zawieszenie do nośności gleby.
Maszyna z aplikatorem płozowym lub wężami wleczonymi łączy szybkie opróżnianie zbiornika z niskimi stratami azotu. Jeśli planujesz zakup takiego wozu na najbliższy sezon, umów się na jazdy testowe wozów Garant Kotte i dobierz konfigurację po charakterystykę swoich pól.
Stan prawny: 2 lipca 2026 r.
Źródła:
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 31 stycznia 2023 r. w sprawie programu działań ograniczających zanieczyszczenie wód azotanami (Dz.U. 2023 poz. 244), isap.sejm.gov.pl
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, terminy stosowania nawozów azotowych, gov.pl/web/rolnictwo
- Ośrodki doradztwa rolniczego (ODR)
